خانه » شایعات » شبه علم » با این ۱۰ پرسش ادعاهای دروغین علمی را تشخیص دهید

با این ۱۰ پرسش ادعاهای دروغین علمی را تشخیص دهید

مطالب شبه علمی، یعنی مجموعه فرضیه‌ها، ادعاها و روش‌هایی که به غلط علمی قلمداد می‌شوند، معمولاً تبدیل به پایه و بنیاد برخی عادت‌های ما (اغلب درمانی یا مربوط به سبک زندگی) می‌گردند حال آنکه اسناد علمی واقعی برای آنها وجود ندارد. این مطالب علمی دروغین گاهی چنان با دقت بزک می‌شوند که فکر می‌کنیم عین واقعیت هستند. حتماً ایمیل‌های حاوی تبلیغات مربوط به محصولات، داروها یا روش‌های معجزه گر، درب خانه اینترنتی شما را هم کوفته‌اند، ولی معجزات مورد ادعای اکثر آنها اساساً شدنی نیست.

شبه علم

دروغگوهای علمی اغلب به راحتی قابل تشخیص هستند، هم به واسطه تاکید زیاد بر روی اثبات ادعاهای شان به روش‌های غیر استدلالی، هم با طرح ادعاهای غیر ممکن به لحاظ فیزیکی، و هم با نوشتن جملات بیش از حد هیجانی. آنچه دروغگوهای علمی می‌گویند لایه‌ای از حقیقت را نیز همراه دارد و اتفاقاً همین است که ادعاهای بی معنی آنها را برای خیلی‌ها قابل پذیرش می‌کند.

آنچه مخاطبین مطالب علمی نیاز دارند یک راهنمای مناسب است برای اینکه موقع مطالعه یک کتاب، یا آشنایی با یک محصول یا روش درمانی، به آن استناد کنند. در ادامه مطلب ۱۰ سوال را آورده‌ایم که باید موقع روبرو شدن با مطالب مشکوک، ابتدا آنها را از خود پرسیده و به هر یک پاسخ دهید.

  1. منبع چیست؟
    آیا فرد یا نهادی که ادعا را مطرح کرده، متخصص و دارای صلاحیت تأیید شده در آن زمینه خاص است؟ آیا گوینده با طرح کردن ادعا از زبان کس دیگری سعی در جلب اعتبار برای آن ادعا دارد؟ آیا ادعا، بخشی از یک فعالیت تبلیغاتی است؟ آیا آنها برای وجهه دادن به مدعای خود از یک تبلیغ اینترنتی، مجله‌ای یا روزنامه‌ای استفاده می‌کنند تا رنگ و لعاب علمی یا خبری به آن ببخشند؟ در این مورد آخر، خیلی خوب می‌دانید که چطور تبلیغات بزرگ و پر زرق و برق می‌توانند شما را به علمی بودن یک مطلب دروغین مجاب کنند.

  2. هدف اصلی چیست؟
    شما باید هدف و کارکرد اصلی یک مطلب را بدانید تا بتوانید اطلاعات ذکر شده در آن را به درستی لحاظ کنید. اگر یک مجله علمی می‌خوانید، به منابع نگاه کنید تا رد پای حامیان مالی احتمالی را بیابید. اگر دارید یک مطلب غیر علمی می‌خوانید، همیشه درجه شکاکیت خود را روی ۱۰۰٪ تنظیم کنید. فرد یا گروهی که ادعا را مطرح کرده، می‌خواهد که شما از آن چه برداشتی کنید؟ آیا می‌خواهند به شما القا کنند که مشکلی دارید که تا قبل از این حتی فکر نمی‌کردید وجود خارجی داشته باشد… و بعد درمانش را به شما بفروشند؟ (افزایش قد با پوشیدن دمپایی ویژه برای افراد کوتاه قامت!؟ معجون نشاط بخش برای افراد افسرده!؟ و ...)

  3.  لحن به کار رفته در متن از چه نوعی است؟
    آیا در متن «کلمات احساسی و هیجانی»، «علامت تعجب»، «اصطلاحات تخصصی» یا «مطالب نامفهوم و دست و پا شکسته» به وفور به کار رفته ولی از نظر منطق علمی یا پزشکی کاملاً بی معنا هستند؟ اگر مطمئن نیستید، واژه‌های پیچیده را در گوگل جستجو کنید یا از یک متخصص سوال کنید تا متوجه معنای آنها شوید. خلاصه که حسابی مراقب باشید تا کسی با «جو زدگی علمی» شما را دنباله‌رُوی خودش نکند.
    آلبرت اینشتین یک بار گفت: «اگر نمی‌توانید چیزی را به سادگی توضیح دهید، آن را خوب نفهمیده‌اید.» اگر دستفروش‌های اینترنتی با کلمات و اصطلاحات علمی گیج کننده در صدد متقاعد کردن شما به پذیرش ادعاهای خود هستند، فرقی نخواهد کرد که راست می‌گویند یا دروغ، چون به هر حال شما متوجه منظورشان نمی‌شوید. به تبلیغات کمپانی‌های بزرگ و معتبر نگاه کنید؛ حتی سعی می‌کنند پیچیده‌ترین مسائل فنی مربوط به محصولات را با زبان ساده و همه فهم مطرح کنند.

  4.  آیا متن شامل شهادت افراد هم هست؟
    اگر تمام چیزی که به عنوان پشتیبان ادعاها جلوی شما گذاشته شده، تصدیق نامه هایی بدون مدارک معتبر برای تأیید آن ادعا است، یا مدرکی دال بر سودمندی و تأثیر گذاری محصول در زمینه مورد ادعا وجود ندارد، شما باید حسابی مشکوک شوید. هر کسی -هر کسی- می‌تواند یک گواهی تصدیق بنویسد و در یک وب سایت قرار دهد.
    باور کنید افراد زیادی با این توهم به سر می‌برند که می‌شود یک ساله تخصص هوا-فضا گرفت یا با خواندن فواید داروهای گیاهی، ظرف چند هفته پا جای پای ابو علی سینا گذاشت و مردم را شفای عاجل عنایت کرد. گول این افراد راحت طلب و سود جو را نخورید و به صرف یک شهادت نامه بی پایه و اساس، فکر و عقل خودتان را به مرخصی نفرستید!

  5.  آیا ادعای انحصاری بودن در میان است؟
    صدها سال است که انسان‌ها مشغول بررسی در زمینه‌های علمی و دارویی هستند. میلیون محقق هم اکنون این کار را می‌کنند. معمولاً یافته‌های جدید از دل علوم فعلی بیرون می‌آیند و کشف یا اختراع آنها شامل مشارکت تعداد بسیار -بسیار- زیادی از افراد فعال است. تقریباً به ندرت -نزدیک به صفر- می‌توان موردی را یافت که کاملاً جدید باشد و یک پس زمینه تحقیقاتی محکم پشت سرش نباشد که طرز کار آن را توضیح دهد. ضمناً دستاورهای بزرگی که فقط توسط یک نفر کشف شوند هم تقریباً غیر قابل تصور هستند. علم امروزی آنقدر جزئی و ریز نگر شده که نمی‌شود تصور کرد که یک شبه راهکار علمی جامعی به ذهن کسی برسد. پس مراقب واژه‌هایی مثل «راز» و «انحصاری» باشید. اینها نشان می‌دهند که احتمالاً آن ادعا هرگز زیر نور بررسی علمی قرار نگرفته.

  6.  آیا ذکری از یک توطئه فراگیر و مخفی آمده؟
    ادعاهایی نظیر این که «دکترها نمی‌خواهند شما بفهمید» یا «دولت‌ها این اطلاعات را برای سال‌ها مخفی نگه داشته اند» کاملاً شک بر انگیز هستند. چرا میلیون‌ها دکتر در سطح دنیا باید بخواهند شما را از اطلاعاتی که به بهبود سلامت تان کمک می‌کنند، بی خبر نگه دارند؟ دکتر که یک موجود سپید پوش گوش به فرمان رئیس اعظم نیست. هر دکتری یک شخصیت و موجودیت منفرد و مستقلی دارد و در کل، خواهان این است که شما بیش از پیش اطلاعات داشته باشید.

  7.  آیا برای یک محصول، ادعای فواید متعدد و فراگیر شده؟
    آیا به عنوان مثال ادعا شده که یک واکسن صدمات جدی و فراگیر به ارگان‌های حیاتی بدن می‌زند، تا بخواهند شما را از آن بترسانند؟ یا مثلاً درباره دارویی که می‌خواهند به شما بفروشند، فواید گسترده‌ای برای تمام سیستم‌های بدن و بهبود کلی امراض ذکر شده؟ چنین ادعاهایی که درمان سرطان، آلرژی‌های مختلف، اوتیسم و … را یک جا به شما وعده می‌دهند، -صادقانه می‌نویسم: احمقانه هستند!

  8.  آیا هدف مالی یا اعتقاد تعصبی پشت قضیه هست؟
    افرادی که کمترین سود را از اظهار نظر درباره مشکلات مربوط به سلامت می‌برند محققینی هستند که در آزمایشگاه‌ها روی ریزترین جزئیات مربوط به این مشکلات کار می‌کنند، یعنی کسانی که بار اصلی کارهای علمی روی شانه‌های شان است. و اما بیشترین سود را این دسته ها می‌برند:
    ۱. پتنت ترول هایی که یک دارایی قابل ثبت در دست دارند (تعجب نکنید، پتنت‌ها در صنایع دارویی و بهداشتی هم جایگاه ویژه‌ای دارند)
    ۲. بازاریاب هایی که دارو را می‌فروشند
    ۳. کسانی که کتاب می‌نویسند و یا در مصاحبه ها شرکت می‌کنند
    ۴. کسانی که به عنوان مشاور کار می‌کنند و به درمان می‌پردازند
    این بدان معنا نیست که افرادی که به طور مستقیم از تحقیق و توسعه دارو ها سود می‌برند کاملاً قابل اعتمادند یا افراد ذکر شده در بالا همیشه گناهکار. کسی انتظار ندارد آنها مجانی کار کنند. بحث این است که ببینید آیا افراد دست اندر کار -در جاهای مختلف- از ادعای مطرح شده سود می‌برند یا نه.

    مسئله بعدی این است که تعصب‌ها هم به اندازه مسائل مالی می‌توانند انگیزه بخش باشند. اگر یک دروغ سنج دارید، روشن اش کنید و بعد به سراغ ادعاهای علمی بروید. ژورنالیست‌ها که همیشه این طوری با مسائل برخورد می‌کنند.

  9.  آیا اثری از فرآیندهای علمی واقعی هست؟
    فعالیت‌های پژوهشی معمولاً از صافی فرآیندهای متعدد علمی عبور می‌کنند و بعد به بخش مصرف عام و انبوه وارد می‌شوند. این گام‌ها برای یک پژوهش درمانی عبارت هستند از:
    ۱. انجام تحقیقات اولیه بر روی سلول ها و سپس حیوانات
    ۲. تحقیق کلینیکال بر روی بیماران یا داوطلبان در فازهای شدیداً کنترل شده
    ۳. بررسی‌های جفتی در هر مرحله از مسیر
    ۴. سلسله مقالات پژوهشی منتشر شده در مجلات علمی
    آیا محصول یا دارو یا روش شفابخشی که شما با آن روبرو شده‌اید، به شکل مؤثری مورد بررسی قرار گرفته و نتایج مطالعاتی آن در مجلات علمی منتشر شده؟ یا اینکه فقط بحث جو سازی مطرح است و پای هیچ متخصصی در میان نیست؟

  10.  آیا در آن ادعا نظرات تخصصی یافت می‌شود؟
    فرقی نمی‌کند که چقدر از متخصصین بدتان می‌آید یا به مؤسسات بزرگ بی اعتماد هستید، حقیقت این است که آن افرادی که دکتر، پروفسور یا هر دو هستند برای اینکه قادر به اظهار نظر در حوزه تخصصی خود باشند ۲۴ سال یا بیشتر به تحصیل پرداخته‌اند و آموزش‌های عمیق روزانه دیده‌اند.
    اگر در زمینه مورد نظر متخصص هستند، بیش از ۵ سال زمان گرفته؛ اگر پژوهشگر هستند، باز هم بیشتر. اینطور نیست که کسی بتواند ادعا کند: تمام آنها نادان یا رشوه‌خوار یا بی‌توجه هستند. در حقیقت، خیلی از آنها درست بر عکس اند. اگر مشغول پژوهش هستند که دیگر قطعاً بیل گیتس یا وارِن بافِت نیستند. ولی این بدان معنا نیست که اظهار نظر آنها در هر زمینه‌ای، قابل اعتماد است. باید دید آیا سخن آنها در زمینه‌ای است که در آن تخصص دارند یا خیر. یک متخصص بیولوژی نمی‌تواند در مورد مهندسی شیمی نظر بدهد و بالعکس. نظر هر کسی در زمینه تخصصی که کسب کرده می‌تواند مورد توجه قرار بگیرد. و بهتر است هیچ گاه به نظر یک متخصص اکتفا نشود.

این مطلب متعلق به فوربس می باشد.

که توسط بچه های خوب و پرکار نارنجی ترجمه شده است.

با این ۱۰ پرسش ادعاهای دروغین علمی را تشخیص دهید, ۴.۵ out of ۵ based on ۳۱ ratings
Be Sociable, Share!

۲۰ دیدگاه

  1. عالی بود.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +3 (from 3 votes)
  2. در مجموع نوشته‌ی خوبی است. اما دقیق نیست.

    گفته‌اید «دکتر … در کل، خواهان این است که شما بیش از پیش اطلاعات داشته باشید». مثال نقض واضحش رابطه‌ی پزشکان زنان و زایمان و عمل سزارین. با این که سزارین به مراتب خطرناک‌تر از زایمان طبیعی است و جز در موارد خاص انجام آن غیراصولی است، به دلیل آن که به غلط در ایران به عنوان زایمان بدون درد جا افتاده است خیلی‌ها اصرار دارند که سزارین شوند. پزشکان‫[۱] هم که از خطرات و عواقب چنین عملی آگاهند هیچ تلاشی در جهت دادن اطلاعات به بیماران نمی‌کنند و گاه خود به این تفکرات غلط دامن می‌زنند. البته دلیل این کارشان « گوش به فرمان رئیس اعظم» بودن نیست، بلکه سود واضح مادی است که از این راه حاصل می‌شود.

    اگر به نظرتان مسأله‌ی مهمی نیست، چون که بیمار خودش اصرار می‌کند و راضی است، لحظه‌ای تصور کنید که جراحی روی شخص سالمی به اصرار خودش عمل جراحی قلب باز انجام دهد. آیا به نظر شما چنین پزشکی، که این چنین جان انسانی را بی هیچ دلیلی در معرض خطر قرار داده است، شایسته‌ی داشتن مجوز طبابت است؟ نظیر این اتفاق هر روز در بخش زایمان بیمارستان‌ها روی می‌دهد.

    جا دارد که در وبگاه وزینتان در رابطه با باورهای غلط راجع به سزارین نیز مطلبی بنویسید و خطرات آن را به خوانندگان توضیح دهید.

    [۱] پر واضح است که منظورم تمام پزشکان نیست.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +14 (from 16 votes)
    • ممنون.سعی میکنیم با استفاده از کمک دوستان متخصص به این مسئله هم بپردازیم

      VN:F [1.9.22_1171]
      Rating: +3 (from 3 votes)
    • من به عنوان یک پزشک تایید میکنم که بسیاری از موارد سزارین در کشور ما غیر علمی و غیر ضروری است و متاسفانه فقط و فقط به دلیل منافع مالی جراح انجام میشود. یک مقایسه ساده امار سزارین در کشور ما با استاندارد های جهانی کاملا این موضوع را روشن میکند و لازم است این سایت وزین و سودمند قدمی در این زمینه بردارد.
      اما زایمان بدون درد بهیچ وجه مترادف سزارین نیست بلکه زایمان طبیعی است که به روشهای پیشرفته برای ان بی حسی موضعی خاصی انجام میگیرد که درد بیمار را به حد اقل میرساند و در عین حال اختلالی در روند طبیعی زایمان نیز ایجاد نمیکند.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Rating: +8 (from 8 votes)
  3. سلام شیوا
    خودت رو ناراحت نکن این صفحه طی این ۲ روز حداقل ۵۰۰ دفعه باز دید شده اما کلا چند نفر بیشتر در موردش نظر نداد در مورد آن و احسن و آفرین نگفتند دلیلش هم این بوده بعد از این که این مطلب رو خوندند تازه فهمیدن حیف وقتی که برای خوندن این مطلب صرف کردن و ترجیح میدن کلا زود تر از این صفحه خارج بشن و به ادامه کار وزندگی خودشون برسن چون واقعا نویسنده این مطلب یک متن چرت و پرت نوشته که اگه خودش هم الان اون رو مرور کنه نمیفهمه کجا چی گفته یعنی منظورش از نوشتن بیشتر چیزها رو نمیفهمه خیلی هنر کرده نوشته کسانی که دکتر یا پروفسور یا هر۲ هستند!!!چون تازه فهمیده بوده پروفسورها مدرک دکترا هم دارن و بقیه جملاتی که با نوشتن اونها هم وقت خودش هم وقت خوانندگان مقاله رو گرفته.
    در کل باید به نویسنده این مطلب خیلی واضح فحش خواهر و مادریا حداقل امتیاز منفی داد که متاسفانه اینجا همچین امکانی وجود نداره این جور هم که من متوجه شدم ایشون انترنت یا رزیدنت و دانشجوی پزشکی و داروسازی (فارمالوژیست) بودن یا هستند که با نوشتن این مطلب قصد داشتند نظر اساتید خودشان را نسبت به خود جلب نمایند که خدا رو شکر الان دیگه همه این جور افراد رو که با چاپلوسی و خودشیرینی بیش از حد قصد جلب توجه دیگران رو دارند رو شناختن و کسی به این ها هیچ پاداش یا… نمیده فقط رسانه هایی که معمولا مطالب جالبی برای انتشار پیدا نمیکنند از روی بیکاری برای خالی نبودن صفحات سایت یا مجله و روزنامه خود مجبور هستند این چنین مقالاتی را که اصلا معلوم نیست چی هست و یا به چه دلیل نوشته شده را منتشر یا چاپ میکنند من توهین به جامعه پزشکان مخصوصا داروسازهای کشورمون نمیکنم اما باید باور داشت که چندین سال پیش مثلا هروئین اولین بار بوسیله داروسازان کشف شد که مثلا قصد داشتند با تولید آن جلوی مصرف سایر مخدرها توسط فرد معتاد گرفته بشه متاسفانه همه نتیجه اون رو دیدن چی شد همه کارتون خواب و بد بخت شدن یا همین الان ساخت و تولید شیشه توسط همین داروسازها یا دانشجویان داروسازی انجام میشه در منبع معتبری با یکی از افرادی که در زمینه خریو و فروش شیشه فعالیت داشت مصاحبه شده بود و گفته بود داروسازانی هستند که در قبال دریافت مبلغ اندکی (۲۰۰-۳۰۰هزار تومان) تمام مراحل تهیه وساخت شیشه را به شخص آموزش میدن کسی که خودش معتاده و مواد مصرف میکنه که فقط فکر بر طرف کردن خماری خودش و مصرف مواده نمیتونه بیاد شیشه بسازه یا با مواد شیمیایی کار کنه که چون اکثرا فاقد تحصیلات عالی هستند و برای این کار باید حداقل یا شیمی خونده باشه طرف یا داروسازی بعد این آقای مثلا نویسنده و داروساز میاد در مورد طب سنتی و فروش دارو گیاهی نظر میده و اون رو با بی پایه و اساس دانستن البته با منطق مسخره شخصی خودش!غیر علمی و نادرست معرفی میکنه و سایر چرت و پرت هایی که نوشتند که از بس غیر منطقی و بدون دلیل بود که نه من نه کس دیگه اون ها رو حفظ نکرد و هیچ نیازی به مرور اون احساس نمیشه فقط جای تعجبه که چرا بعضی از سایت ها و رسانه ها از همچین افرادی در خواست همکاری و نوشتن و قرار دادن مطلب میکنن این کار از کار نویسنده بدتره چون در اصل توهین به کاربر حساب میشه ومسئول سایت یا سر دبیر باید جواب پس بده نویسنده از روی جهل نادانی یا همان واژه ای که ازش یاد کرد (جو زدگی علمی) این مطالب رو نوشته بوده که من اون رو تصحیح میکنم و میگم جو گیر شدن علمی!!!
    در کل پیشنهاد میکنم دیگه هیچ موقع رو لینک وتبلیغ های چنین مقالاتی در سایت های اینترنتی کلیک نکنید و برای خوندن همچین مطالب بی اساسی وقت نگذارید

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: -21 (from 31 votes)
    • دوست عزیز “انترنت” پزشکی نیست و انترن پزشکیه ، و لغت فارمالوژیست هم اصولا وجود خارجی نداره و اگر منظرتون فارماکولوژیسته که به دکترای یکی از یکی از علوم پایه پزشکی مثل پاتولوژی و بیوشیمی و آناتومیه که اسمش فارماکولوژیه گفته میشه و اگر منظورتون داروسازه اون فارمسیسته، یا در فرانسه فارمسین!
      اون مقاله در فوربس چاپ شده که یه مجله معتبره در سطح بین الملیِ که ازش توسط رسانه های معتبر به طور گسترده ای نقل قول می شه و همشهری منطقه ۱۴ نیست، نویسندش امیلی ولینگهامه،”Emily Willingham” که باسرچ کردن اسمش به عنوان نویسنه در گوگل اسکولار
      http://scholar.google.com/scholar?as_q=&as_epq=&as_oq=&as_eq=&as_occt=any&as_sauthors=Emily+Willingham&as_publication=&as_ylo=&as_yhi=&btnG=&hl=en&as_sdt=0%2C5
      که مخصوص منابع علمیه به ۴۳ مقاله می رسید که جدا چشمگیره، و ایشون هم نه “انترنت” هستن نه “فارمالوژیست” بلکه نویسنده مقالات علمی، ادیتور و استاد سابق دانشگاه یا کالج هستند.
      نکته دیگه اینکه احتمالا می دونید با گفتن اینکه داروساز ها خودشون هروئین می سازن بخواهید حرف یکیشون درمورد ( که البته خانم امیلی ولینگهام داروساز نیستن) مسائل مطرح شده رو رد کنید، اسمش سفسطس و همچنین استدلال به کامنت های تعریف و تمجید به زعم شما کم و همچنین “از بس غیر منطقی” نامیدن کلیت مقاله که به اون دلیل “نیازی به مرور اون احساس نمیشه” هم نوعی دیگه از استدلال ضعیف.
      در مورد اینکه هروئین چه استفاده ای ازش می شه می شه گفت که پس شما در اینکه موثره هم عقیده ما هستید، موضوع نفع یا ضرر به خاطر روش استفاده ماست، موضوع شبه علم بی اثر بودنشه! از این گذشته که داروی ترامادول هم برای یه بدبخت استخوان شکسته آب روی آتشه و برای جوانی که سوء استفاده می کنه مسبب تشنج، این وسط گناه داروساز چیه؟

      VA:F [1.9.22_1171]
      Rating: +26 (from 28 votes)
    • واقعا حرفهای شما بوی عقده ها و یک ذهن روان پریش را دارد که فقط و فقط قصدتان تخریب نویسنده ی این متن است

      VA:F [1.9.22_1171]
      Rating: 0 (from 8 votes)
    • به جان همون محمد علی طاهری شارلاتان اگر تو سواد آکادمیک داشته باشی یا حتی از در ی مکان آکادمیک درست حسابی رد شده باشی. مرد نا حسابی طرف مدارک جعلی به خوردت میده دردت نمیگیره. از حرف حساب آزرده میشی؟ خوب خبر مرگت کلیک کن مدارک رو نگاه کن دیگه. آدم هم انقدر خر میشه؟

      VA:F [1.9.22_1171]
      Rating: +5 (from 9 votes)
    • بنظر منکه متن خوب و روشنگری هست و محتوی اطلاعات و ایده های کاربردی و مفید. حالا اینکه بعضی جاهاش اشکالات فرعی داره یا مثالها لزوما بی نقص نیستن (البته میگن در مثل مناقشه نیست) و این مسائل در کل این مطلب رو اینقدر بی اعتبار و بی ارزش نمیکنه کما اینکه ما در عمل هم تمام این موارد و شواهد رو روزمره مشاهده میکنیم و عقل و تجربیات خودمون و دیگران هم تایید میکنه. بنظر من ۹۰% درسته.
      اصولا چنین مطلبی رو به کلی فاقد اعتبار و ارزش و درستی خوندن بخاطر چند نکته و ایراد و جزییات و فرعیات، خودش مشکوک و نشانهء غرض داشتن احتمالی منتقد هست.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Rating: -1 (from 1 vote)
  4. خیلی خوب بود….

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +5 (from 7 votes)
  5. سلام.
    واقعا ممنون از زحمتاتون
    عالیهههههههه

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +2 (from 4 votes)
  6. سلام
    انصافا باید گفت متن خیلی جالب و کاملیه و این پدیده ( پذیرفتن هر چیز بدون دلیل) در جامعه ما به یک معضل بزرگ تبدیل شده، شاید با نوشتن همچین مطالبی کمکی به جامعه بشه
    با تشکر از نویسنده محترم و بربچه های نارنجی

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +1 (from 3 votes)
  7. با سلام و احترام.

    پر واضح است که شما یک سایت حکومتی هستید و هدف اصلی از تامین بودجۀ شما توسط دولت یا وزارت اطلاعات دو چیز است :

    ۱_ مبارزه با هر نوع عرفان غیر دینی و هر نوع طرز تفکری که بتواند رغیبی “نه دشمن” برای اسلام شیعه در ایران باشد.

    ۲_ مبارزه با شایعاتی که بر علیه نظام است و چهرۀ حکومت اسلامی را خراب میکند.

    موفق و مؤید باشید .

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: -7 (from 11 votes)
    • این حرف شما یخورده خنده دار بنظرم میاد، چون بطور کلی این مطالب و حتی علم و تفکر و خرد مدرن زیرآب نه تنها شبه علم و خرافات و حداقل بعضی عرفان ها رو میزنه، بلکه درمورد خود ادیان و مذاهب و اصل ماوراء و خدا و این حرفا هم کم و بیش چنین اثری داره. اصولا به دید بنده شبه علم و خرافات و جعلیات با فرضا دین بی ارتباط نیستن و خیلی هم به هم ربط دارن و اتفاقا اینا همه جزو یک مجموعه هستن و همدیگر رو تقویت میکنن (البته مگر مواقعی که زیرآب یکیشون زده میشه که باعث میشه اون یکی هم رسوا بشه و زیر شک بره).
      شما هنوز در این مرحله هستید که فکر میکنید اساس خدا و ماوراء و ادیان مشکلی نداره و با علم و خرد مدرن بشری بقدر کافی سازگاره، ولی بنده با سالها مطالعه و تجربه ای که در این مسائل و در محیط نت داشتم امروز به اطمینان زیادی رسیدم که علم و خرد نوین اساسا زیرآب همهء اینا رو زده!

      VA:F [1.9.22_1171]
      Rating: +5 (from 5 votes)
  8. من اصولا تو اینترنت مطالب زیادی رو می خونم و حوصله ندارم برای تک تکشون بی دلیل کامنت بزارم و تشکر کنم. اما حالا مجبور شدم کامنت بزارم چون در اینصورت یک روان پریش خیالش از بابت اینکه مطلبی که خوندم باعث آزارم نشده راحت میشه و کمک بزرگی برای ایشون و شاید خیلی از روان پریش های دیگه میشه که بتونن تشخیص بدند که این مطلب آزاری به من نرسونده!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +1 (from 3 votes)
  9. تشکر فراوان
    خسته نباشید.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +1 (from 1 vote)
  10. تو این دنیای الکترونیکی پر از شایعات و شبه علم از زحمات بی دریغتون صمیمانه سپاسگزارم – خواندن مطالب مفید و حتی دیگه کم کم با این اعتمادی که در شبکه ها به خودتون به وجود آوردید حتی دیدن طرح زیبای سایتتون برای بسیاری از دانایان مایه آرامش هست – براتون آرزوی شادی و سلامتی دارم

    VA:F [1.9.22_1171]
    Rating: +2 (from 2 votes)

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

لطفا این معادله را حل کنید! *

به صورت خودکار کلمات فینگلیش را به فارسی تبدیل کن. در صورتی که می‌خواهید انگلیسی تایپ کنید Ctrl+g را فشار دهید.

theme
?>